Ulice Ankh-Morpork

Kor · Moderator Wiek: 30 Dołączył: 25 Kwi 2004 Skąd: Mstuff

v1.8 (01.02.2010) update

Bardzo często pojawiają się pytania o podserie: kto, co, gdzie i jak, więc pomyślałem, że temat się przyda. Nawet jak ktoś ominie ten temat i założy nowy na nurtujące go pytania, które mogą wydać się banalne i frustrujące dla stałego użytkownika forum, to poda się linka do tego tematu i będzie po sprawie.

Kiedyś, na jakimś innym forum, spotkałem się z pytaniami: ,,jak zacząć czytać Pratchetta'', ,,co to są podserie'', ,,jaka książka należy do jakiej podserii w Świecie Dysku'' i w ogóle o so hosi w tym całym ŚD. Między innymi dlatego sporządziłem taką ciut-listę z dyskowymi pozycjami.

Hm... jednym zdaniem, to najlepiej czytać wszystko jak leci - chronologicznie, czyli od Koloru Magii, chociaż można zacząć równie dobrze od każdej książki zaczynającej dany cykl. Pod spodem zamieszczam krótki przewodnik:

(Książki niewydane w Polsce oznaczone są kursywą)

GRAFICZNA KOLEJNOŚĆ CZYTANIA ŚD

***********************************************************************
Cykl o Rincwindzie i magach
***********************************************************************

- Kolor magii
- Blask fantastyczny
- Czarodzicielstwo
- Eryk
- Ciekawe czasy
- Ostatni kontynent
- Ostatni bohater

występują także w:

- Nauka Świata Dysku I
- Nauka Świata Dysku II: Glob
- Nauka Świata Dysku III: Zegarek Darwina

Książki z cyklu o Rincwindzie najlepiej czytać parami, ponieważ najczęściej, stanowią swoistą całość. Blask fantastyczny to kontynuacja Koloru magii, Eryk to kontynuacja Czarodzicielstwa, wydarzenia z końca Ciekawych czasów mają wpływ na akcję w Ostatnim kontynencie. Naukę Świata Dysku należy czytać obowiązkowo w kolejności, a ilustrowaną powieść Ostatni bohater najlepiej przeczytać mając za sobą wcześniejsze pozycje z Rinsem.

***********************************************************************
Cykl o Wiedźmach
***********************************************************************

- Równoumagicznienie
- Trzy wiedźmy
- Wyprawa czarownic
- Panowie i Damy
- Maskarada
- Carpe jugulum
- Rybki małe ze wszystkich mórz (opowiadanie, patrz niżej)

Wiedźmy występują także w podserii o Akwili Dokuczliwej (Tiffany Obolała) (Young Adult - podseria ,,dla młodszych'').

- Wolni Ciutludzie
- Kapelusz pełen nieba
- Zimistrz
- I Shall Wear Midnight (nieukończona)

Cykl o wiedźmach zasadniczo powinno się także czytać w kolejności, gdyż postać Magrat Garlick ewoluuje od momentu pojawienia się w Trzech wiedźmach, podobnie jak i Agnes, o której pierwszy raz możemy przeczytać w krótkim opowiadaniu Rybki małe ze wszystkich mórz (a potem pojawia się już systematycznie od Maskarady).

Pierwsza powieść otwierająca cykl - Równoumagicznie - jest specyficzna, taj jakby oderwana od całości i opisuje tylko jedną czarownicę z radosnego sabatu - Babcię Wheatherwax - oraz jej uczennicę; później czarownice zawsze występują w trio, lub ewentualnie w kwartecie. Równoumagicznie można w sumie przeczytać kiedykolwiek - powieść nie ma żadnych istotnych związków fabularnych z innymi pozycjami podserii.

Podcykl o adeptce na wiedźmę - Akwili Dokuczliwej - w którym występuje również klan Nac Mac Feegle'ów, najlepiej zacząć, przeczytawszy uprzednio Carpe jugulum, gdzie po raz pierwszy Pratchett wprowadził małych urwisów. Nie występują tu jednak jakieś ważne powiązania fabularne.

***********************************************************************
Cykl o ŚMIERCI
***********************************************************************

- Mort
- Kosiarz
- Muzyka duszy
- FTB (opowiadanie, patrz niżej)
- Wiedźmikołaj
- Złodziej czasu

Cykl najlepiej zacząć czytać od początku, gdyż np. wydarzenia z Morta, są mocno powiązane z fabułą Muzyki duszy. Poza tym, cykl ten ewoluuje (od Muzyki duszy) w cykl, w którym co raz większą rolę pełni wnuczka ŚMIERCI - Susan; sam ŚMIERĆ usuwa się w mrok i cień.

***********************************************************************
Cykl o Straży
***********************************************************************

- Straż! Straż!
- Teatr okrucieństwa (opowiadanie, patrz niżej)
- Zbrojni
- Na glinianych nogach
- Bogowie, honor, Ankh-Morpork
- Piąty elefant
- Straż nocna
- Łups!

Straż występuje także w powieściach:
- Ostatni bohater (Marchewa)
- Prawda (Vimes)
- Potworny regiment (Vimes)

Cykl o straży również powinno się czytać w kolejności, gdyż w każdej następnej książce pojawiają się (już na stałe) nowi strażnicy, niektóre postacie odchodzą i często - tak jak w cyklu o magach - pojawiają się fragmenty opisujące przeszłe wydarzenia.

***********************************************************************
Cykl z Moistem (A-M economical series)
***********************************************************************

- Piekło pocztowe
- Świat finansjery
- Raising Taxes (nieukończona)

Najnowszy cykl autorstwa Terry'ego. Głównym bohaterem jest Moist von Lipwig, w przeszłości oszust i cwaniaczek, obecnie oszust i cwaniaczek na usługach Vetinariego. Ze względu na relacje Moista z Vetinarim oraz z pewną damą, lepiej czytać w kolejności.

***********************************************************************
Reszta książek, tzw. standalone
***********************************************************************

- Piramidy
- Ruchome obrazki [magowie]
- Pomniejsze bóstwa
- Prawda
- Potworny regiment
- Zadziwiający Maurycy i jego uczone szczury
- Niewidoczni Akademicy [magowie]

Książki te można czytać w dowolnej kolejności, chociaż niektórzy czytelnicy wspominają o tzw.
Gods Trilogy [boskiej trylogii]:

- Piramidy
- Pomniejsze bóstwa
- Wiedźmikołaj

***********************************************************************
Opowiadania ze Świata Dysku
***********************************************************************

- Trollowy Most (W hołdzie królowi)
- Teatr okrucieństwa (Czarnoksiężnicy z dziwacznego grodu)
- Rybki małe ze wszystkich mórz (Legendy)
- Death and What Comes Next
- A Collegiate Casting-Out Of Devilish Devices

- Gramofony nocy (Nowa Fantastyka, 02.2007); opowiadanie nie dzieje się w Świecie Dysku, jednak występuje w nim znany i lubiany Śmierć, który odwiedza pewnego kolekcjonera.
- FTB aka The Megabyte Drive to Believe in Santa Claus - opowiadanie o Śmierci odwiedzającego komputer, którego nikt nie wyłączył na Święta. Opowiadanie zainspirowało Pratchetta do dodania podobnej sceny w Wiedźmikołaju. Tytuł FTB (tytuł w nawiasie wymyślił redaktor gazety, w której ukazało się opowiadanie) to oczywiście parodia slangu komputerowego - maniery nadawania 3-literowych akronimów podzespołom i technologiom (np. FSB - Front Side Bus - magistrala łącząca jednostkę centralną z kontrolerem pamięci). U Pratchetta oznacza ona Fluffy Teddy Bear - Pluszowego Misia :].

***********************************************************************
Poza serią Świat Dysku
***********************************************************************

Pratchett napisał również książkę będącą parodią sf - Dysk. Pomimo iż w książce pojawia się Dysk, nie należy ona do serii Świat Dysku. Dopiero pomysły z tej książki pozwoliły stworzyć autorowi Świat Dysku, jaki znamy. Przeczytanie tej książki przed pozycjami z głównej serii będzie ciekawą introdukcją, jednakże przeczytanie Dysku po lekturze książek z głównej serii jest również ciekawym spojrzeniem.

//*********************************************************************//

Można też zacząć od niesamowitej książki, niby, podkreślam niby skierowanej do młodszego czytelnika: Zadziwiający Maurycy i jego uczone szczury, która osadzona jest w Świecie Dysku i traktowana jest jako pozycja z głównego kanonu ŚD, chociaż nie występują tutaj żadne postacie opisane w którejś z poprzednich książek.

P.S. A ja np. zacząłem od Dobrego omenu :wink: